500 dolarlık bir melodi
1971’de Amerikalı sigorta şirketi State Farm’ın elinde komşuluğu anlatan bir slogan vardı, ama melodisi yoktu. Şirket bunun için genç bir reklam müziği bestecisi tuttu ve ona 500 dolar ödedi. Bestecinin adı Barry Manilow’du.
Birkaç yıl içinde Manilow kendi adıyla ünlü oldu. State Farm ise aynı melodiyi kullanmaya devam etti. Hiç bırakmadı.
O söz bugün hâlâ yayında: “Like a good neighbor, State Farm is there.” Yani “İyi bir komşu gibi, State Farm yanınızda.” 2024’te Arnold Schwarzenegger Super Bowl reklamında bu sözü söyledi, Saturday Night Live onu bir skeçe dönüştürdü. Ve bu yıl, 55 yaşında, Amerikalılarla yapılan büyük bir slogan araştırmasında birinci oldu.
Kimse değiştirmediği için birinci
Araştırmayı danışmanlık şirketi Distinctive Bat yaptı ve sonuçları bir sıralama olarak yayımladı. Amaç, hangi sloganların gerçekten akılda kaldığını ölçmekti. Şirket ağustosta ABD’yi temsil eden 3.000 tüketiciye binden fazla slogan gösterdi ve basit bir şey sordu: bu sözü tanıyor musunuz, hangi markaya ait? Doğru markayı bilmek puan kazandırıyor, sözü yanlış markaya yakıştırmak puan kaybettiriyor. Alınabilecek en yüksek puan 200.
State Farm 181 puanla birinci. Onu KFC’nin “Finger Lickin’ Good” ve McDonald’s’ın “Look for the Golden Arches” sözleri izliyor. 12. sırada yine Manilow’un imzası var: Band-Aid’in reklam müziğini de o yazmış. Distinctive Bat’in sıralamasını The Drum’da yorumlayan pazarlama eğitmeni Mark Ritson’ın dikkat çektiği detay şu: ilk 10’daki sloganların 8’i 1972’den önce yazılmış.
Bu, eskiden daha iyi slogan yazıldığı anlamına gelmiyor. Ritson’a göre o sloganların listede olmasının sebebi çok daha sıradan: kimse onları değiştirmemiş.
En şaşırtıcı örnek McDonald’s. Şirket “Look for the Golden Arches” sözünü reklamlarında 1967 civarında kullanmayı bıraktı. Neredeyse 60 yıl geçti, söz hâlâ üçüncü sırada. Demek ki bir söz yeterince yerleşirse, marka onu söylemeyi bıraktıktan sonra bile insanların aklında kalabiliyor.
Sıkılan müşteri değil, pazarlamacı
Peki bu kadar iyi çalışan sloganlar neden sürekli değişiyor? Ritson’a göre sebep basit: pazarlamacı, müşteriden çok önce sıkılıyor. Yeni bir pazarlama direktörü geliyor ve eski söz masadan kalkıyor. Ritson sloganları bu kadar sık değiştirenlerin zamanın değerini ancak bir çocuk kadar anladığını yazıyor.
Sloganı değiştirmenin hata olduğunu zor yoldan öğrenen büyük markalar var. Gillette 30 yıl boyunca “The Best a Man Can Get” dedi, 2019’da bunu “The Best Men Can Be” olarak değiştirdi, sonra eski sloganına geri döndü. KFC “Finger Lickin’ Good” sözünü bırakıp “So Good” dedi, birkaç yıl sonra eskisini geri getirdi.
Bu kararların içeriden nasıl alındığını Japon içecek şirketi Suntory’nin eski pazarlama direktörü François Bazini anlatıyor. Suntory’deki ekipler odak gruplarından uzun bir değişiklik listesiyle dönüyormuş: “reklam ikna edici değil”, “şişe eski görünüyor”, “ürün fazla şekerli”. Bazini, toplantılarda dinlerken şunu düşündüğünü yazıyor: bu kadar sorunla bugüne kadar nasıl satış yapabildik?
Sonra işin daha az konuşulan tarafına geçiyor. Yeni gelen ekip bir şey yaptığını göstermek ister, ajans da yeni bir brief’ten hoşlanır. Araştırmada biri mevcut reklamın “eskimiş” olduğunu söylediğinde herkes rahatlar, çünkü artık tüketici konuşmuştur. Bazini bunu tek cümleyle özetliyor: tüketici yönetim toplantısına hiç katılmıyor, ama nedense alınan kararların çoğunu onaylamış oluyor.
Oysa müşterinin markayla ilişkisi bizimkinden çok daha zayıf. Biz kampanyayı her gün düşünüyor, her versiyonunu izliyoruz. Müşteri ise markayı zaten yeterince karışık olan hayatının bir köşesine sığdırıyor. Bazini’ye göre biz bir kampanyadan bıktığımızda, müşteri onu daha yeni tanımaya başlıyor olabilir. Belki de yatırım tam o sırada geri dönmeye başlıyordur.
Bazini’nin PepsiCo’da birlikte çalıştığı tasarım direktörü Mauro Porcini’den aldığı tavsiye bu yüzden önemli: “Tüketiciyi dinle, ama ona inanma.”
Siz kaç slogan hatırlıyorsunuz?
Bu yazıyı okurken kısa bir deneme yapın. Türkiye’de duyduğunuz ve hangi markaya ait olduğunu hemen bildiğiniz beş sloganı düşünün. Sonra bakın: aklınıza gelenler yıllardır değişmeyen sözler mi, yoksa geçen yılın kampanya sloganları mı?
Ritson, Distinctive Bat’in verilerine bakarak beş ders çıkarıyor. Bunlardan üçü sadece Amerika’ya özgü değil, Türkiye’deki bir marka için de geçerli.
Birincisi, slogan bir kapanış cümlesi değil. Distinctive Bat’in önceki araştırmasına göre slogan kampanyanın ana fikri olarak kullanıldığında ayırt edicilik yüzde 80 artıyor. Reklamın son saniyelerine sıkıştırılan bir söz bu gücü taşımıyor.
İkincisi, sözün bir sesi olsun. Ritson’a göre Distinctive Bat’in veri tabanındaki en yüksek puanı alan unsurlar reklam müzikleri; karakterleri de logoları da geride bırakıyor. Listenin birincisi zaten bir cümle olduğu kadar bir şarkı.
Üçüncüsü, kendi sezginize güvenmeyin. Araştırmayı yürüten Cathal Gillen, McDonald’s’ın “I’m Lovin’ It” sözünün ilk 50’ye gireceğinden emindi. Söz 64. sırada kaldı. De Beers’in efsanevi “A Diamond Is Forever” sözü ise 142. sırada, çünkü birçok kişi onu başka kuyumcu markalarına ait sanıyor. Sektörün ikonik dediği şey, satın alan kişinin aklında her zaman aynı yerde durmuyor.
Bir dahaki toplantıda sloganı ya da kampanyayı değiştirme önerisi masaya geldiğinde, Bazini’nin sorduğu tek soru yeterli olabilir: bu iş gerçekten çalışmayı mı bıraktı, yoksa biz mi onun üzerinde çalışmaktan sıkıldık? Bazini değişim için iyi sebepler olabileceğini kabul ediyor. Ama önce hangisinin gerçek olduğunu bilmek gerekiyor.
Barry Manilow o 500 doları bir kez aldı. State Farm ise o melodiyi 55 yıldır kullanıyor. Ritson yazısını tek bir tavsiyeyle bitiriyor: bir söz bulun, onu sahiplenin ve binadaki herkes onu heyecan verici bulmayı bıraktıktan çok sonra da söylemeye devam edin.
Kaynaklar
- Like a good neighbor, a good slogan is always there, Mark Ritson, The Drum, 9 Kasım 2026
- Listen to consumers, sure, just don’t let them run your brand, François Bazini, The Drum, 12 Kasım 2026

Bir yanıt yazın