“Arketip” (archetype), psikoloji ve mitoloji alanlarında kullanılan önemli bir kavramdır. Temel anlamları şunlardır:

Psikoloji açısından (Carl Jung):

• İnsan zihninin derinlerinde bulunan, evrensel ve ilkel imgeler
• Kolektif bilinçdışının temel öğeleri
• Tüm insanlarda ortak olan davranış kalıpları ve semboller
• Örnek: Anne arketipi, Kahraman arketipi, Gölge arketipi

Genel kulımda:

• Bir şeyin en tipik, ideal veya orijinal örneği
• Belirli bir kategorinin en temsili modeli
• Bir grubun veya türün en karakteristik özelliklerini taşıyan örnek

Edebiyat ve sanat:

• Tekrar eden evrensel temalar, karakterler veya motifler
• Farklı kültürlerde benzer şekillerde karşımıza çıkan tipler

Örneğin, “bilge yaşlı adam” arketipi birçok masalda ve efsanede görülür, ya da “masum genç kız” arketipi pek çok hikayede yer alır. Bu kavram, insan deneyiminin ortak unsurlarını anlamamıza yardımcı olur.